Komisyonun Kürtçe engeline tepki: Dil kabul edilmezse barış olmaz

WAN - Komisyonda dinlenen annelerin Kürtçe konuşmasına izin verilmemesini kabul etmeyeceklerini söyleyen KURDÎGEH Eşbaşkanı Mesut Kertiş, "Dili kabul etmediğin zaman, sen hiçbir barışı kabul etmiyorsun demektir" dedi. 

Barış ve Demokratik Toplum Süreci kapsamında Meclis'te kurulan ve çalışmalarını sürdüren Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu, 20 Ağustos'ta Cumartesi Anneleri ve Barış Annelerini dinledi. Barış Annelerini dinlemek üzere komisyona davet eden Komisyon Başkanı Numan Kurtulmuş, Kürtçe konuşan anneleri, Meclis iç tüzüğünü gerekçe göstererek, engelledi. Kürtçe üzerindeki yasakların kaldırılması dahil Kürt sorununun çözme hedefiyle kurulan bir komisyonda, Kürtçeye izin verilmemesi tepkilere neden oldu. 
 
Komisyonun tutumuna tepki gösteren Wan Komeleya Peşbirina Çand û Ziman (KURDÎGEH) Eşbaşkanı Mesut Kertiş, komisyonun sorunları çözmemekte hala ısrar ettiğini vurgulayarak, Kürtçeye izin verilmeyen bir yerde halkların temsiliyetinin olmayacağını söyledi. Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan'ın Barış ve Demokratik Toplum Çağrısı'ya başlayan sürecin kat ettiği aşamalara değinen Kertiş, "Daha sonra Meclis bünyesinde bir komisyonu kuruldu. Maalesef komisyon mevcut sorunları çözmek yerine daha da derinleşmesi yönünde faaliyetler sürdürüyor. Meclis içerisinde Kürtçe konuşulmazsa, Kürt kültürü tanınmazsa, Kürt annelerin Kürtçe konuşmasına ve kendilerini ifade etmelerine izin verilmezse bu, bizi temsil etme noktasında değiller demek oluyor. Kurulan komisyon özel savaş politikalarının hizmetini yapıyor ve özel savaşı yürütüyor. Komisyonun, halk içinde yaratılan umutlara hizmet etmesi lazım. Bir barış oluşturulması gerekiyor ki biz de 'Türkiye halkları, Kürt halkı ve diğer bütün halklar özgürdür' diyebilelim. Dil ve kültür özgür olmadığı sürece ne bir barış ne de bir özgürlükten söz edilemez. Barış öncelikle dille birlikte kabul görür. En büyük araç dildir, dili kabul etmediğin zaman sen hiçbir barışı kabul etmiyorsun demektir" diye konuştu. 
 
ANADİL VE ASİMİLASYON POLİTİKASI 
 
Okulların kısa bir süre sonra açılacağına ve okullarda kendi dilleriyle eğitim göremeyen ve asimilasyon sisteminin içinde milyonlarca Kürt çocuğunun da olduğunu söyleyen Kertiş, "Kürt çocukların kendi anadillerinde eğitim alması lazım. Böylece Kürtçe, eğitim dili ve statü sahibi olabilsin. Bu nasıl olacak? Milli Eğitim Bakanlığı acilen buna bir çözüm bulmalı ve güvenliğini sağlamalı. Kürtçe için kurumların açılması, güvenliğinin sağlanması ve ilerletilmesi gerekiyor. Meclis'te yapılan komisyonun asıl görevlerinden biri de budur. Çünkü bu komisyon halkların temsiliyetini yapıyor. Ama yapılan eylemlere bakınca halk temsiliyetinden ziyade özel savaşın temsiliyetini yapıyor. Komisyonun halkları temsil edebilecek bir konumda olması için öncelikle yapması gereken dil güvenliğini sağlamaktır. Kürdistan coğrafyasında yaşayan halkın yüzde 80-90'ı Kürt bu nedenle eğitimde, okullarda her yerde Kürtçenin önünün açılması ve bir ilerleme sağlanması gerekiyor. Kürtçeyi tanımayanları Kürt halkı da tanımamalı" ifadelerini kullandı. 
 
'BİN YILLIK DEVLET AKLI DEĞİŞMİYOR'
 
Gelinen aşamada devletin kendisini ve aklını değiştirmediğinin görüldüğünü dile getiren Kertişi, "Bin yıllık devlet aklı hala devam ediyor. Bunların biran önce bırakılması lazım. Belki bu süreç bizlerin son şansıdır. Biz sürekli halkın içindeyiz, halk sürekli bize süreci soruyor. Adım atılmazsa Kürt halkının maalesef umutları da tükenme noktasına gelecektir. Asıl kopuş işte o zaman başlar. Bölünmekten bahsediyorlar ya hani işte bölünmek o zaman olur. Sen bir yandan kardeşim deyip bir yandan da alttan ateşi körüklersen, kirli politikalar yürütürsen bölünme o zaman gerçekleşir. Ama görüyoruz ki yüzyıllardır olduğu gibi duruşlarını değiştirmemekte ısrar ediyorlar" şeklinde konuştu. 
 
 'HALK SÜRECİN SAMİMİYETİNİ SORGULAR'
 
Komisyonun halka güven vermesi gerektiğini belirten KURDÎGEH eğitmenlerinden Şevket Acar, "Maalesef son gerçekleşen annelere Kürtçe konuşma engeli güven beklentisine karşılık vermiyor. Bu komisyonun kurulma amacı sorunlara çözüm yaratmak. Kürtçe dil sorunu da toplumun çok önemli bir sorunudur. Ama halen Kürtçeye yapılan engellenmeler devam ediyor. Bu yüzden Kürt halkı yapılanlara baktığında güvenleri her geçen gün biraz daha zedeleniyor. Eğer gerçekten bu inancı halka vermek istiyorlarsa Kürtçe ve bütün dillerin önünü açmaları, engel olmamaları gerekiyor. Kürt halkı bunu kabul etmiyor. Kürt halkıyla gerçek bir barış yapmak istiyorlarsa öncelik dil olmak üzere Kürtlerin yasal haklarını göz önünde bulundurulup, engel çıkarılmaması gerekiyor. Yapılan yasak ve engeller Kürt halkının aklına 'Asimilasyon devam edecek mi?' sorularını getiriyor. Gerçekten bu süreci ilerletmek ve bir amaca ulaştırmak istiyorlarsa bu yaptıkları politikaları ortadan kaldırmalılar. Bir Kürt annesi anadili olan Kürtçeyi konuşmak istiyor, siz de çözüm komisyonu olarak oradasınız ve annenin Kürtçe konuşmasına izin vermiyorsunuz. Böyle olunca halk da sürecin samimiyetini sorgular" diye belirtti. 
 
'KÜRTLER BARIŞTAN KORKAN TARAFTA DEĞİL'
 
Barışın tek taraflı olmayacağını gerekli olan iki tarafın adımları olduğunu belirten Acar şöyle devam etti: "Biz Kürtler zaten sürece inanıyoruz ve her yönden kendimize de inanıyoruz. Barış için ciddiyiz. Kürtler barış olsun diye omuzlarına ne zaman sorumluluk düşmüşse yapmıştır. Silah bırakılsın diye çağrı yapıldı, silahlar bırakıldı, bunun devamı da gelecektir. Peki, karşı taraf ne yaptı? Hala tecridi devam ettiriyor. Sayın Abdullah Öcalan bu sürecin baş aktörü ve bu barış sürecini başlatan kişidir. Ama özgür değil ve halen tecrit altında. Zindanlarda binlerce tutsak var. Her an Kürtler üzerinde operasyonlar yapılmaya devam ediyor. Kürtler bu konuda rollerini oynadılar, kendilerine de güveniyorlar ve bu süreci de sonuna kadar savunuyorlar. Ama devlet de hükümet de pratikleri ve yaptıklarıyla Kürt halkını ikna etmeleri gerekiyor. Ama maalesef şimdiye kadar bu gerçekleşmedi. Devletin artık söylemden pratiğe geçmesi gerekiyor."
 
'ANADİL ENGELİ İNSANLIK SUÇUDUR'
 
Milyonlarca insanın anadilde eğitimden yoksun kalmasının büyük bir utanç olduğunu söyleyen Acar, şunları söyledi: "Halk kendi anadiliyle eğitim aldığında kim bundan zarar görebilir? Anadilin engellenmesi bir insanlık suçudur. Anadilde eğitim haktır. Diliyle, kültürüyle eğitimini görüp kendini eğitmesi lazım. Gelecek haftalarda okullar açılıyor, ama çocuklar yabancı bir dilde eğitim görecekler. Bunlar asimilasyon politikalarıdır. Her Kürt'ün bu konuda kararlı olması ve kendi hakkı olan anadilde eğitim hakkını devletten istemekte ısrarcı olması lazım. Bu bizim kırmızı çizgimizdir. Bu yüzyılda Kürtçeye yapılan engellenmeler kabul edilemez. Neden Kürtler kendi okullarında kendi dilleriyle eğitim görmesinler?  Kimse bundan zarar görmez. Bunun için Kürtlerin bu soruları kendilerine sorması, isteklerini yüksek sesle hükümetten ve devletten istemeleri gereklidir."
 
'HALKLARIN TEMEL VARLIĞI DİLDİR'
 
Dil halkın varlığı olduğunu, dilin ortadan kalması durumunda halkın da varlığının da ortadan kalkacağını söyleyen Acar, bundan dolayı dil önündeki engellerin bir an önce kalkması gerektiğini ifade etti. Kürtlerin varlıklarını sürdürmek için dilleri için her alanda mücadele etmesi ve dillerini kullanması gerektiğini dile getiren Acar, "Olması gereken artık Kürtçenin de bütün diller gibi eğitim dili ve resmi dil olmasıdır" dedi. 
 
MA / Bilal Babat
 

Diğer başlıklar

20:53 Hesekê’deki DAİŞ operasyonun sonuçları açıklandı
19:34 Gençlerden 1 Eylül mitingine davet
19:28 Husiler, Ahmed er-Rehavi’nin öldürüldüğünü doğruladı
19:25 Tarihçi Aydın: Kürt hareketinin aldığı riski savunmak gerekir
19:16 Serinlemek için girdiği sulama kanalında boğuldu
19:05 Yatalakken tutuklanmıştı: 1 yıl sonra tahliye edildi
18:46 Kerboran'daki yangın söndürüldü
18:30 Kürt işçilere saldırıya tepki: Münferit değil
18:16 Karatepe memleketi Bismil’de toprağa verildi
17:57 Sedat Arslan için taziye kuruldu
17:46 Amed’de kaza: 1 ölü, 16 yaralı
17:00 Hevsel'deki yangın kontrol altına alındı
16:58 Wan'da 'barış' paneli: Öcalan'ın özgürlüğü noktasında adım atılmalı
16:42 Qamişlo'da 'Adem-i Merkeziyetçi Bir Suriye’ye Doğru' paneli
16:24 Demokratik Birlik İnisiyatifi’nden Çewlîg’te buluşma
16:07 Amed Kent Konseyi Dil Meclisi yönetimini belirledi
16:01 Agirî ve Ankara'da 1 Eylül yürüyüşüne çağrı
15:44 TUAY-DER Êlih Temsilciliği yeni yönetimini belirledi
15:37 Wan Gölü’nde ölü bulunan kadının kimliği belli oldu
15:34 Wan-Colemêrg yolunda kaza: 4 ölü
15:17 İdama mahkum edilen 3 kadına İtalya’dan fahri vatandaşlık
15:15 Westan’da orman yangını
15:14 Arap Dünyası Sosyal Demokratlar İttifakı Başkanı Bafil Talabani oldu
15:08 Hasta tutsaklar Tenzile Acar ve Emin Aladağ için tahliye talebi
14:46 30 yıl tutsaklığın ardından Amed’de karşılandı
14:43 Zorla Kaybedilenler Günü: İHD'den 10 talep
13:46 Kayıp yakınlarının adalet talebi büyüyor
13:45 Kerboran'da orman yangını
13:26 Kürt yazarlar buluşmasında 'birlik' mesajı
13:20 AKP’li başkanlardan partilerine ‘üvey evlat’ tepkisi
13:00 Tutsaklara cezaevi koridorları temizlettiriliyor
12:53 Cumartesi Anneleri: Barış geçmişin adil aydınlatılmasıyla mümkün olur
12:51 İstanbul'un 1 Eylül programı belli oldu
12:20 DAİŞ'e karşı operasyonda 39 kişi yakalandı
12:19 Tahliye edildikten 7 ay sonra hayatını kaybetti
12:10 Amed’de 1 Eylül yürüyüşüne çağrı
11:43 Amed’te tiyatro sahnesi Jîn oyunuyla 'perde' diyecek
11:41 Deprem konteynerinde yangın: 3 yaşındaki çocuk öldü
11:20 Riha’da şüpheli kadın ölümü
11:04 Barış Kürsüsü'ne katılan kadınlar: Sürece büyük katkı sunacağız
09:55 1 Eylül çağrısı: Newroz ruhuyla karşılayalım
09:53 Çelebi: Çözümün muhatabı işçi sınıfı ve emekçilerdir
09:44 Erdîş’te halkın önerileriyle hizmet üretiliyor
09:40 KESK Eş Genel Başkanı Ayfer Koçak'tan TİS tepkisi: Süreç heba edildi
09:14 ‘Hasta tutsakların özgürlüğü barışın en somut adımıdır’
09:13 Komisyon üyesi Ekmen: Herkes için demokrasi ve adalet sürece güveni arttırır
09:06 Engelli çocuğa tecavüz: Karın ağrısıyla götürüldüğü hastanede doğum yaptı
09:06 Karadeniz’de köy köy süreç buluşması: Endişe ve öneriler Öcalan'a iletildi
09:05 Tarihi kale halka kapalı
09:04 Belediyeden kentsel dönüşüm gaspı: Halk 'adil sözleşme' istiyor
09:03 ÖHD'li Akın: Tecrit sürüyor, halkın beklentisi somut adım
09:02 Öcalan bir ütopyayı gerçekleştiriyor
09:00 30 AĞUSTOS 2025 GÜNDEMİ
08:36 Hesekê’de DAİŞ'e karşı operasyon
07:40 Riha'da ilçe ilçe 1 Eylül çalışması
29/08/2025
23:33 Hunergeha Welat'tan yeni klip: Kerwan
23:06 Nanaxaanım Babazade için serbest bırakılma çağrısı
22:19 Alevilerden barış için ‘aktif rol alacağız’ mesajı
21:29 Cizîr Belediyesi kadın buluşmalarını sürdürüyor
21:03 Wan Gölü'nde bir kadın cenazesi bulundu
21:00 ICRC: Dünyada 300 bine yakın kayıp kişi var
20:56 Süveyda'da rehineler karşılıklı olarak serbest bırakıldı
20:44 Licê’de yangın bölgesinde yurttaşlar nöbette
20:37 Kürt işçilere saldıran Cemal Özer tutuklandı
20:32 Kocaeli’nde kadına yönelik şiddet
20:31 ÖHD’den Diyanet’e Kürtçe hizmet verilmesi talepli başvuru
20:00 Gazze'de hayatını kaybedenlerin sayısı 63 bini aştı
19:53 Bursa’da maki yangını
19:50 223 işçi direnişte: Hakkımızı alacağız
19:41 Ankara'da ateşli piknik yasağı uzatıdı
19:39 Mêrdîn’de uyuşturucuya karşı yürüyüş
19:37 Trump yönetimi, Filistinli yetkililerin vizelerini iptal etti
19:30 Erdoğan, Çin'e gidecek
19:18 1 Eylül eylemleri: Sürecin yasal zemini oluşturulsun
19:09 Meclis'te Gazze tezkeresi kabul edildi
18:19 Şirnex’te öğrencilere ajanlık dayatması protesto edildi
18:07 DEM Parti’den Filistin için 11 öneri
17:39 Licê’dek yangın büyüyerek devam ediyor
16:34 Dêrazor Askeri Meclisi: 2 DAIŞ’li yakalandı
16:23 Askerlerin yaktığı esrar yangına neden oldu
16:01 Silêmanî’de bir helikopter düştü
16:00 İsrail’in saldırıları sürüyor: 47 kişi katledildi
15:41 Berat Nazlıcan’ın taziyesine kitlesel ziyaret
15:19 Kadınlardan Diyanet hakkında suç duyurusu: Haklarımızdan vazgeçmiyoruz
14:54 DBP ve DEM Parti’den Celal Talabani’nin mezarına ziyaret
14:32 30 yılın ardından tahliye oldu: Öcalan'ın çağrısına cevap olacağız
14:04 Moritanya’da tekne battı: 49 ölü, 100’ü aşkın kayıp
13:55 BM: İran’da 8 ayda 841 kişi idam edildi
13:51 CHP İstanbul seçimi iddianamesi hazırlandı
13:44 SOHR: Süveyda’da ölü sayısı 2 bini aştı
13:30 BM Genel Sekreteri'nden İsrail'e Gazze uyarısı
13:23 DEM Parti komisyon üyeleri: Önerileri kıymetli buluyoruz
12:52 İsrail ‘ateşkes’ kararını sonlandırdı
12:51 Dumlu Cezaevi'nde tutsaklara saldırı
12:12 DBP’den Niğde'deki saldırıya dair açıklama
12:12 İran-İsrail savaşına dair paylaşıma 2 yıl ceza
12:11 TÜİK'e göre Temmuz'da işsizlik azaldı
12:10 ‘Sosyal Demokratik İttifak Konferansı’ üçüncü gününde
11:34 Kent kent 1 Eylül programı
11:32 Kürt işçiye saldırıda MHP’li başkandan ‘kuru sıkı’ baskısı
09:51 Öcalan: Demokratik toplum, barış ve entegrasyon bu sürecin üç kilit kavramıdır
09:13 ÖHD Eş Genel Başkanı: Komisyon Abdullah Öcalan’ı dinlemeli
09:12 Artık pazar bile pahalı
09:11 1 Eylül çağrısı: Demokrasi talebi için Kadıköy'e
09:10 Êlih’te 1 Eylül programı belli oldu
09:09 Nanaxanim Babazade'nin avukatı: Nana'nın sesini duyuralım
09:06 Basa’da yeni sondaj kuyusu açılıyor: Doğa tahribatı derinleştirilecek
09:05 Komisyonun Kürtçe engeline tepki: Dil kabul edilmezse barış olmaz
09:04 PSAKD Genel Başkanı: Gerçek bir barış konuşulacaksa Öcalan serbest bırakılmalı
09:02 Komisyona ilettiler: Abdullah Öcalan'la görüşülmeli
09:01 Sur'un hafızasına odaklanan belgesel: Bîra Sûrê
09:00 29 AĞUSTOS 2025 GÜNDEMİ
00:12 Niğde'de Kürt işçilere ırkçı saldırı
28/08/2025
23:36 DEM Parti ve DBP heyeti Silêmanî'de
23:02 İsrail İHA’sı Nakura’da düştü: 2 ölü
22:56 Cizîr'de kadın buluşması
22:52 Meletî’de günlük trafik kazası bilançosu: 7 kaza, 22 yaralı
22:32 Cinsel saldırı suçlusu öğretmene 159 yıl ceza
21:53 Meletî'de 3.8 büyüklüğünde deprem
21:18 Riha’da miting çalışmaları sürüyor
20:20 Êzidî Kadınların Rönesansı Konferansı sonuç bildirgesi
20:15 İran’da kadın tutsaklara yeni dava
20:05 İzmir Barışa İhtiyacım Var Kadın İnisiyatifi kuruluşunu ilan etti
19:33 Fed üyesi Lisa Cook, Trump'a dava açtı
19:25 223 işçi işlerine geri dönmek için direnişte
19:18 Basa’da yüzyıllık Zêw geleneği sürdürülüyor
19:15 DEM Parti'den İstanbul'daki mitinge katılım çağrısı
18:40 Özgül Saki, Nanaxaanım Babazade'yi GGM’de ziyaret etti
17:45 Dipsizgöl Köyü’nde maden protestosu
17:27 Komisyon akademisyenleri, iş insanlarını ve sendikaları dinleyecek
17:25 Bursa’da orman yangını
17:23 Avrupa’lı belediye başkanlarından İmamoğlu’na ödül
17:16 DEM Parti heyeti İmralı’dan döndü
17:04 Binali Yıldırım: Adem-i merkeziyet üniter devlete tehdit değil
16:54 1 Eylül Akdeniz'de şölenle kutlanacak
16:03 SOHR: Geçiş hükümeti 95 Dürzi’yi infaz etti
15:59 Salih Müslim: Rojava, Ortadoğu için bir barış projesi olabilir
15:10 Roboskî Katliamı 164'üncü ayında: Hakikat bugünün borcu
15:06 107 uluslararası örgütten BM’ye Afganistan mektubu
14:49 TOKİ inşaatının 6'ncı katından düşen işçi yaralandı
14:46 Çanakkale'den ‘Savaşan İHA Yarışması’na tepki
14:44 Önkol kardeşlerin mezar taşını yıkma girişimine tepki
14:22 Bafil Talabani: Demokratik bir dünya için birlikte çalışmalıyız
14:12 TJK-E idamlara karşı ses yükseltmeye çağırdı
13:29 Suriye’nin eski cumhurbaşkanı adayı Öcalan ile görüşmek istiyor
13:24 İzmir'de trafik kazası: 1 ölü, 13 yaralı
13:10 Arınç: Umut Hakkı mutlaka uygulanmalı
13:07 Dengbêj Eda Mehdo stranlarla toprağa verildi
11:35 DFG, 90'larda katledilen gazetecileri andı
11:34 Gözaltında 'binadan düştü' denilen Uğur hayatını kaybetti